Chemin de Fer à Vapeur des Trois Vallées
Eén van de oudste Belgische spoorwegverenigingen, de CFV3V of Chemin de Fer à Vapeur des Trois Vallées, werd door een groep gedreven spoorwegliefhebbers onder de stuwende leiding van dhr. Michel Pâques in het leven geroepen. Hun streefdoel : het terug in gebruik nemen voor toeristische exploitatie van het gedeelte van lijn 132 tussen Mariembourg en Treignes en van andere spoorlijnen waar een dergelijke uitbating mogelijk was. De statuten van de VZW verschenen in het Staatsblad van 20 december 1973. Op 14 mei 1975 tekende de vereniging een overeenkomst met de NMBS waardoor de toelating verkregen werd om het traject tussen Nismes en Treignes gedurende 15 jaar uit te baten. Nadat op 12 oktober 1977 het goederenvervoer tussen Mariembourg en Nismes werd opgegeven, gaf de NMBS begin 1978 ook dit vier kilometer lange gedeelte van lijn 132 vrij en kon de uitbouw van de CFV3V pas goed beginnen. Er werden contacten gelegd met de administraties van de gemeenten langs lijn 132, met de Fédération du Tourisme de la Province de Namur en het Commissariat Général du Tourisme.
Op 17 december 1975 had de overbrenging plaats van de eerste drie stoomlocomotieven van de CFV3V. Het betrof de MF 73, MF 82 en MF 91 van de steenkoolmijn Monceau-Fontaine. Tijdens dit transport worden de MF 73 en MF 82 tijdelijk opgeborgen in de locomotiefloods van Walcourt en vervolgt de MF 91 op eigen kracht haar weg naar Mariembourg waar ze wordt opgewacht door tal van personaliteiten en zelfs doorrijdt tot Treignes.
De officiële inhuldiging van de museumlijn had plaats op 27 maart 1976. Tussen Mariembourg en Treignes stoppen de treinen van de CFV3V enkel te Olloy-sur-Viroin waar bovendien kan gekruist worden. Het station van Mariembourg wordt nog steeds bediend door de NMBS en omdat de gezamelijke exploitatie er bij wet verboden is, bouwde de CFV3V haar eigen perron in de nabijheid van de typisch Belgische locomotiefloods, opgetrokken in rode baksteen en met een dakconstructie uit gewapend beton. Mariembourg en Florennes zijn trouwens de enige stelplaatsen in België met een ronde loods (maar zonder draaischijf). Het stationnetje van Olloy was tot 1980 eigendom van de NMBS en werd door de CFV3V aangekocht. Dat van Treignes huisvest het "Centre Paul Brien" van de VUB dat de fauna uit de streek bestudeert. In de goederenloods werd een museum van landbouwwerktuigen uit het begin van de 20ste eeuw ondergebracht.
Op 29 april 1994 opende de Chemin de Fer à Vapeur des Trois Vallées te Treignes haar eigen spoorwegmuseum in een nieuw gebouwde loods waarin ook een onderhoudswerkplaats en een gezellige cafétaria met terras werden ondergebracht. Het tentoongestelde materieel behoort niet alleen tot de verzameling van de CFV3V en wordt op geregelde tijdstippen aangepast. Zo krijgen momenteel stoomlocomotief 1.002 en motorwagen 608.05 van de NMBS er onderdak.
Vanaf 26 juni 1987 bediende de CFV3V tot en met 1998 eveneens het 16 kilometer lange gedeelte van lijn 156 tussen Mariembourg en Chimay. Dit traject werd door de Société du Chemin de Fer de Chimay op 15 oktober 1858 geopend. Deze maatschappij was, samen met de Société du Chemin de Fer International de Malines à Terneuzen, de laatste privé-spoorweg die in 1948 door de NMBS werd overgenomen.
Tussen 1990 en 2000 reed de CFV3V bovendien door de prachtige Maasvallei van Dinant via het grensstation Heer-Agimont naar het Franse stadje Givet. Omdat in 1999 de NMBS en de Franse Nationale Spoorwegmaatschappij SNCF rond de onderhandelingstafel gingen zitten om een eventuele reactivatie van lijn 154 te bespreken vanwege de stijgende vraag naar internationale goederentrajecten, werd besloten de toeristische dienst op deze lijn te stoppen na het zomer-seizoen 2000. De laatste motorwagens reden er op 16 en 17 september met nog een extra dienst op 11 november 2000.
Naast een groot aantal industriële tenderlocomotieven (van Belgische makelij) zoals de SA 01, de SA 03 (momenteel als NMVB Tubize 2002 herschilderd) en de reeds vermelde MF 83 die naar aanleiding van de 30ste verjaardag van de CFV3V in 2003 ook een nieuw jasje kreeg, bezit deze vereniging een indrukwekkende verzameling buitenlandse stoomlocomotieven zoals de Oostduitse 64 250, de Poolse TKt 48-87, de Henschel Elna 158 uit 1940 of de NE 61, gebouwd door SACM Graffenstaden. In Treignes staat de Oostenrijkse 52 3314 met Giesl-injecteur waarbij meer-voudige exhaustpijpen door de rookkast worden gevoerd en in een platte schoorsteen uitmonden. Het ziet er niet naar uit dat deze gigant ooit gerestaureerd zal worden maar eerder als plukloc fungeert voor de 50 3696-7 en de 52 467. Deze laatste werd in feite als 52 8200-9 aangekocht en in 2003 door de CFV3V in originele staat teruggebracht met het nummer waarmee de machine tijdens de Tweede Wereldoorlog door de voormalige Deutsche Reichsbahn-Gesellschaft (DRG) in dienst werd genomen. Vermeldenswaard zijn ook nog de tramlocomotief 808 type 030T bc uit 1894 die ooit dienst deed op de lijn tussen Groenendaal en Overijse en de kleine Cockerill DG 22 met vertikale ketel die oorspronkelijk toebehoorde aan het bedrijf Adhémar Demanet uit Gosselies.
Het dieselpark bestaat voor een groot deel uit Franse locomotieven en motorwagens zoals de twee-assige rangeerlocs Y 5130, Y 6502 en Y 6563, de BB 63123 (als Zwitserse Em 4/4 N° 1123) en BB 63149, de "Picasso" X 3998 en de "Caravelles" X 4345 en X 4367. Van Duitse origine zijn de railbussen Wismar VT.5, Talbot 550.09 en Uerdingen 551.662 alsook het voormalige CFL-motorstel Westwaggon 201 + 211. Aan Belgisch materieel bezit de CFV3V vier NMBS-motorwagens reeks 46, te weten de 4608, 4610, 4611 (nu als 554.11) en 4616. Later werd ook nog de 4407 in blauw-gele livrei aangekocht. De Luikse vereniging GTF (Groupement Belge pour la promotion et l'exploitation touristique du Transport Ferroviaire) schonk locomotor 9008, afkomstig van de kolenmijn Monceau Fontaine. Tot de nieuwste aanwinsten behoren de locomotieven 5120 en 7304. Op 29 april 2008 tenslotte kwam dieselloc 6086 na jarenlange dienst op lijn 156 voor de carrières de Wallers per vrachtwagen terug naar haar vertrouwde stek Mariembourg.
Natuurlijk mag de elektrische SNCF-locomotief BB 12120 die in het spoorwegmuseum van Treignes wordt bewaard niet ontbreken in dit artikel. Over de CFV3V bestaan verschillende publicaties, geschreven door o.m. Olivier Geerinck (Editions du Cabri). Bovendien werd door Timevision een professionele videofilm gedraaid over de vereniging zelf, haar materieel en lijn 132 die in 2004 haar 150ste verjaardag vierde.
Bijdrage afgesloten op 15/11/2005 - 13.44 u.
Geactualiseerd op 09/05/2008 - 13.51 u.
ENKELE WEBSITES
Webpagina over het Belgische museummaterieel (NMBS + Privé)
Officiële website van de vereniging CFV3V |
